ท่ามกลางการแข่งขัน ระหว่างผู้ผลิตรถยนต์ เทคโนโลยีรถยนต์ยุคใหม่อย่างรถยนต์ไฟฟ้าและไฮบริดกำลังกลายเป็นมาตรฐานใหม่ที่ทำให้หลายคนสนใจหันมาใช้

แม้ว่าหลายคนอาจจะมองว่ ารถยนต์ไฟฟ้า น่าจะเป็นคำตอบสุดท้ายของรถยนต์พลังงานใหม่แต่ค่ายรถยนต์ชั้นนำ “โตโยต้า”กลับเลือกข้าง ระบบขับเคลื่อนไฮบริด และพัฒนาต่อเนื่องมานาน จนเราต้องย้อนกลับไปตั้งคำถามว่า ทำไมค่ายรถยนต์ระดับโลก ถึงเลือกแนวทางนี้

ประเด็นนี้เป็นคำถามที่น่าสนใจมาก เพราะแนวคิดระบบขับเคลื่อนไฮบริด ไม่ได้เกิดขึ้นทันทีในบรรดาวิศวกรโตโยต้า

แต่ในช่วงกลางยุค 90s ผู้บริหารโตโยต้าตั้งคำถามว่ารถยนต์ในอนาคตวันหน้า มันควรจะออกมาเป็นอย่างไร

ภายในองค์กร โตโยต้า เวลานั้น มีการตั้งทีมงานพิเศษ เพื่อพัฒนารถยนต์รุ่นดังกล่าว ในปี1993 เรียกโครงการนี้ว่า G21

มันคือรถแห่งโลกใหม่วันหน้า… ในวันที่ทุกคนยังไม่มีใครตั้งคำถามว่า ยานยนต์อนาคตหลังยุค 2000 จะเป็นอย่างไร

เป้าหมายแรกของทีมงาน ถูกวางโจทย์ตามสิ่งที่ควรจะเป็นและหลายอย่างเกิดขึ้นจริงในวันนี้

ปัญหาเรื่องทรัพยากร พลังงานและ สิ่งแวดล้อม เป็นสิ่งที่เริ่มเห็นมาตั้งแต่ช่วงยุค 90 และต่อเนื่องมาจนปัจจุบัน

ทางฝั่งวิศวกรผู้พัฒนา ตั้งเป้าว่า สมควรจะนำเสนอรถยนต์ที่ประหยัดกว่ายุคดังกล่าว 1.5 เท่า พัฒนาเครื่องยนต์ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

สาเหตุสำคัญ เราต้องยอมรับกันตามตรงว่า ในยุคนั้นไม่มีใครมองถึงรถยนต์ไฟฟ้าแบบปัจจุบัน เนื่องจากศักยภาพของแบตเตรี่เรียกว่า ห่างไกลจากวันนี้

ทำให้โตโยต้า ต้องคิดหนักมากๆ ในการวางหมากสร้างพิมพ์เขียวรถยนต์ยุคต่อไป

แต่แล้วปี1994 ผู้บริหารคนใหม่ ก็เดินเข้ามาในโครงการนี้พร้อมสั่งเป้าหมาย ที่เหมือน ภารกิจเป็นไปไม่ได้ ให้วิศวกร

นาย อากิฮิโระ วาดะ ตอนนั้นดำรงตำแหน่งรองประธานบริหารฝ่ายเทคโนโลยี แนะนำบรรดา วิศวกร G21 ว่า จะทำให้เจ๋งดิเว้ย! ต้อง ประหยัดกว่าปัจจุบัน 2 เท่า แล้วยังกร้าวถ้าทำไม่ได้ ก็เลิกเสีย …

โจทย์สุดหิน อดีตทีมวิศวกร พรีอุส ,ซาโตชิ โอกิโซะ จำได้ว่า พวกเขาเอาทุกทางเลือกมากางบนโต๊ะประชุม ว่าอะไรจะเป็นไปได้

หลังจากศึกษาระบบไฮบริดหลายรูปแบบอยู่ประมาณ 6 เดือน ในที่สุดทีมจึงเลือกแนวคิดแบบ Two-Motor System เพราะมองว่ามีศักยภาพในการทำให้ประหยัดพลังงานได้สูงที่สุด

ระบบดังกล่าวกลายมาเป็นรากฐานของ Toyota Hybrid System หรือ THS ที่ถูกนำไปใช้ใน Prius รุ่นแรก

แต่..เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไป โดยเฉพาะวันนี้เกือบ 30 ปีต่อมาจาก Toyota Prius รุ่นแรกขาย

บางคนอาจมองว่า ก็เปลี่ยนมาพัฒนายานยนต์ไฟฟ้าเลยก็ได้ทำไมยังต้องไฮบริด ตลอดไป

ถ้าจำได้ โตโยต้าได้ออกนโยบาย Toyota Multi Pathway ผลักดันแนวคิดนี้อย่างชัดเจนมากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยมองว่าการลดคาร์บอนอาจไม่จำเป็นต้องมีคำตอบเพียงทางเดียว

แต่ก็ยืนยันว่า เทคโนโลยีหลักวันนี้ คือรถไฮบริดออกสู่ ตลาด โดย Toyota Asia ตั้งเป้ามีรถไฮบริด 1.5 ล้านคัน ในอาเซียนภายในปี 2030 ตามข้อมูลของ Toyota Asia (ตามที่เปิดเผยใน headlightmag)

หมายความว่า โตโยต้า จะมีเทคโนโลยีทุกรูปแบบให้เลือกตามที่ลูกค้าถนัด และอยากใช้ โดยวันนี้จะะเน้นการขายไฮบริดเป็นหลักสำคัญ

นั่นเพราะ ในช่วงที่เริ่มพัฒนาไฮบริด เอาแบตเตอรรี่มาทำ รถยนต์ไฟฟ้ายังไม่มีความพร้อม

มาวันนี้ก็ไม่ได้พร้อมทุกประเทศ และไม่ใช่ทุกคนจะพร้อมเปลี่ยนหันมาขับรถแล้วจอดชาร์จ แม้แต่วันนี้ก็ตาม

ข้อเด่นของระบบ Hybrid คือการนำพลังงานที่ปกติจะสูญเสียไปกลับมาใช้ใหม่ เช่น การนำพลังงานจากการชะลอความเร็วกลับมาเก็บไว้ในแบตเตอรี่ ขณะเดียวกันระบบสามารถให้มอเตอร์ไฟฟ้าเข้ามาช่วยเครื่องยนต์ในช่วงที่เหมาะสม และควบคุมให้เครื่องยนต์ทำงานในช่วงที่มีประสิทธิภาพสูง

เครื่องยนต์สันดาป ทำหน้าที่เมื่อจำเป็นในการขับขี่ และมีประสิทธิภาพสูงสุด

อีกประการ , ซาโตชิ กล่าวในบทความของโตโย้ตา น่าสนใจว่า ต่อให้เทคโนโลยีนั้นจะประเวริฐแค่ไหน,ถ้ามันไม่สามารถเข้าถึงได้ง่าย สังคมก็จะไม่เกิดการเปลี่ยนแปลง

ดังนั้น ,โตโยต้า จึงไม่ได้พัฒนารถศตวรรษ 21 ด้วยระบบขับเคลือนล้ำสมัยที่สุด แล้วคนตั้งคำถามว่า มันจะตอบโจทย์พวกเขาไหม แต่พัฒนาระบบไฮบริดเพื่อให้มันก้าวเข้าไปอยู่ในขีวิตของใครหลายคนได้ทันที โดยไม่ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมของพวกเขา

และสังคมไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงลงทุนมาก เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีกว่าให้อนาคตวันหน้า

อีกด้านหนึ่ง เราอาจตั้งข้อสังเกตได้ว่า Toyota เองมีห่วงโซ่อุปทานและองค์ความรู้ด้านเครื่องยนต์สันดาปที่พัฒนามาอย่างยาวนาน การเปลี่ยนผ่านไปสู่ BEV ทั้งระบบในทันที ย่อมมีผลกระทบต่ออุตสาหกรรมและซัพพลายเชนอย่างมหาศาล

อย่างไรก็ตาม ประเด็นนี้ไม่ใช่เหตุผลที่ปรากฏอย่างชัดเจนในเรื่องราวการกำเนิด Prius ที่ Toyota เปิดเผย

และยิ่งดูอนาคตระบบไฮบรืดยิ่งน่าสนใจ เครื่องยนต์สามารถพัฒนาให้ใช้พลังงานทางเบือกได้ ยิ่งมีประสิทธิภาพมากขึ้น แบตเตอร์รี่เองยิ่งมีประสิทธิภาพขึ้น ระบบก็ยิ่งดีขึ้นประหยัดขึ้น ปล่อยไอเสียน้อยลง

ดังนั้นถ้าจะตอบสั้นที่สุดว่า “ทำไม Toyota เดิมพัน Hybrid ตั้งแต่ Prius?”

เพราะ Toyota ไม่ได้เห็นระบบ Hybrid เป็นจุดหมายปลายทาง แต่เห็นมันเป็นวิธีทำให้รถยนต์ประหยัดพลังงานขึ้น 2 เท่าในโลกจริง โดยไม่ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมคนหรือ ลงทุนเพิ่มมหาศาล เพื่อคำว่า “สิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้น”

และนั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมเกือบ 30 ปีต่อมา Toyota ถึงยังไม่ยอมทิ้ง Hybrid.

Toyota เชื่อมั่นใน EV หรือเปล่า อาจเป็นคำถามที่ต้องหาคำตอบต่อไป

แต่ถ้าคุณจะทำให้คนหลายล้านคนหันมารักษาสิ่งแวดล้อมวันนี้ ต้องใช้เทคโนโลยี ที่เปลี่ยนโลกโดยไม่เปลี่ยนพฤติกรรมเดิมผู้คนทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิงบางส่วนจาก Toyota